Mehmet Uluğtürkan’ın Kurtuluş Savaşı’nın isimsiz kahramanlarını anlatan ilk romanı “Madalyasız”, bilimsel bir araştırmaya konu oldu. Roman, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlanan makalede tarih, kurgu ve millî hafıza ekseninde incelendi.
Gazeteci ve yazar Mehmet Uluğtürkan’ın Maraş direnişini konu alan “Madalyasız” romanı, akademik dünyanın da ilgisini çekti.
Gaziantep Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Yavuz Sinan Ulu tarafından kaleme alınan “Millî Mücadele Yıllarında Kahramanmaraş’ı Anlatan Bir Roman” başlıklı araştırma makalesi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlandı.
Makalede “Madalyasız”; roman teorisi çerçevesinde yapı, kişiler, mekân, zaman ve izlekselkurgu bakımından ele alındı. Tarihî gerçeklerin romanın kurgusal dünyasına nasıl aktarıldığı, Maraş’ın işgale karşı direnişi ve şehrin “kahramanlaşma” sürecinin esere nasıl yansıdığı incelendi.
Tarih ile edebiyatın buluştuğu roman
Doğan Kitap tarafından yayımlanan ve çıktığı dönemde çok satanlar listesine giren “Madalyasız”, Fransız işgaline karşı verilen Maraş mücadelesini yalnızca tarihî olaylar üzerinden değil, o mücadelenin içinde yer alan isimsiz kahramanların hayatları üzerinden anlatıyor.
Araştırmanın sonuç bölümünde, toplumların geçmişleriyle bağlarını korumalarında edebî eserlerin taşıdığı öneme dikkat çekildi. Popüler kültürün tüketim odaklı etkisinin toplumları hafızasızlaştırabileceği belirtilen makalede, millî değerlerin ve tarihî zaferlerin yeni nesillere aktarılmasında romanların önemli bir işleve sahip olduğu vurgulandı.
Makalede “Madalyasız” için şu değerlendirme yapıldı:
“Mehmet Uluğtürkan’ın ‘Madalyasız’ romanı, Maraş’ın Fransızlara karşı direnişini ve zaferini tarihî gerçekleri dikkate alarak kurgulayan, söz konusu zafere dikkat çeken ve Türk tarihindeki ‘madalyasız’ kahramanların bir bölümünü okuyucuyla tanıştıran bir eserdir.”
“Bir yazar için büyük mutluluk”
İlk romanının bilimsel bir araştırmaya konu olmasının kendisi için özel bir anlam taşıdığını belirten Mehmet Uluğtürkan, şu değerlendirmede bulundu:
“Bir yazar için eserinin okurla buluşması kadar, bilimsel bir çalışmada incelenmesi de büyük bir mutluluk. ‘Madalyasız’ı yazarken amacım yalnızca Maraş’ın kurtuluş mücadelesini anlatmak değildi. Tarihin çoğu zaman adlarını kaydetmediği, ancak bağımsızlık mücadelesinin gerçek yükünü omuzlayan insanları da görünür kılmak istedim. Romanın bu yönüyle akademik bir incelemeye konu olması benim için son derece kıymetli.”
Güney Cephesi anlatısı devam etti
Uluğtürkan, “Madalyasız” ile başlattığı Kurtuluş Savaşı’nın Güney Cephesi’ni edebiyat yoluyla anlatma çabasını sonraki eserlerinde de sürdürdü.
Arşiv belgeleri, Kuvayı Milliye komutanlarının hatıraları, Fransız subayların günlükleri ve dönemin yerel gazeteleri üzerinde uzun yıllar çalışan Uluğtürkan; tarihî gerçekleri insan hikâyeleriyle buluşturan romanlarında, Millî Mücadele’nin yeterince bilinmeyen cephelerini ve “madalyasız” kahramanlarını gün yüzüne çıkarmayı amaçladı.